آیین نامه حمایت از پژوهش های مسأله محور

مقدمه

به منظور زمینه سازی اثرگذاری پژوهشگران بر  ارتقای شاخص های پیشرفت جامعه، بنیاد سعیدی از پژوهش های پیرامون حل مسأله های راهبردی جامعه حمایت می کند. بر این اساس، آیین نامه «حمایت از پژوهش های مسأله محور» برای تبیین مفاد اجرایی موضوع به شرح ذیل تدوین می شود:

ماده 1- تعاریف

تعریف های زیر در این آیین نامه رعایت می شود:

الف ـ بنیاد: منظور بنیاد خیریه سعیدی است. 

بـ طرح پژوهشی: به هریک از پیشنهادهایی گفته می شود که پس از تأیید کارگروه پژوهشی بنیاد، وارد مرحله اجرا می شوند. پایان نامه و رساله های کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی مشمول طرح پژوهشی می شوند.

پ ـ مسأله: منظور هریک از اشخاص حقیقی یا حقوقی است که دارای مسأله ای است و برای این امر با بنیاد قرارداد منعقد می نماید. 

ت ـ استاد راهنما: منظور هریک از اشخاص حقیقی یا حقوقی است که مسئولیت اجرای طرح پژوهشی مربوط به یک پیشنهاده را بر عهده دارد. 

ث ـ پژوهشگر: منظور هریک از پژوهشگران واجد شرایط ویژه که سوابق علمی آنان به تأیید کارگروه پژوهشی بنیاد می رسد.

ج ـ پژوهشگرمورد تأیید: منظور پژوهشگری تأیید شده برای همکاری در طرح پژوهشی مسأله محور است. 

چ ـ همکار: منظور هریک از اشخاص حقیقی یا حقوقی است که مطابق این آیین نامه برای کمک به اجرای طرح پژوهشی با بنیاد همکاری دارند. 

ح- داور: منظور هریک از اشخاص حقیقی یا حقوقی است که در بررسی علمی طرح پژوهشی با کارگروه پژوهشی بنیاد همکاری می کنند. 

ماده2- اهداف 

اهداف اجرای این فرایند عبارت است از:

الف- توانمندسازی پژوهشگران برای حل مسایل راهبردی واقعی جامعه

ب- هدایت پژوهشگران مستعد برای حل مسأله های راهبردی جامعه

پ- افزایش اعتماد دستگاه های اجرایی، مراکز علمی و بخش خصوصی به پژوهشگران 

ماده3- کارگروه پژوهشی بنیاد 

به منظور تصمیم گیری، سیاستگذاری و نظارت بر تمامی امور آیین نامه، «کارگروه پژوهشی» با ترکیب و وظایف زیر تشکیل می شود:

3-1- ترکیب

حداقل سه نفر از صاحب نظران و پژوهشگران برجسته دارای سوابق ارزنده به انتخاب هیأت مدیره بنیاد به عنوان اعضای کارگروه پژوهشی بنیاد منصوب می شوند. اعضای کارگروه با حکم رییس هیأت مدیره به مدت دو سال منصوب می شوند و انتخاب و انتصاب مجدد آنان بالمانع است. در موارد ضروری و با تشخیص رئیس هیأت مدیره، امکان بهره مندی از تخصص سایر افراد صاحب نظر برای کارگروه وجود دارد. 

3-2- وظایف کارگروه

الف: شناسایی و بررسی حوزه هایی که نیاز به راه حل های علمی دارند.

ب: شناسایی، انتخاب و معرفی مسأله های مناسب برای طرح پژوهشی

پ: تأیید استادان راهنما واجد شرایط برای هدایت پژوهشگران به منظور حل مسأله 

ت: نظارت بر روند اجرای طرح های پژوهشی

ث : ارائه راه حل های به دست آمده 

ج: داوری و تصمیم گیری در خصوص حقوق مالکیت دارایی های فکری حاصل از هریک از طرح پژوهشی 

ماده4- شرایط پژوهشگر

الف- دارای سوابق مرتبط در فعالیت های پژوهشی 

ب: دارای توانمندی برای ارتباطات مناسب با سازمان ها، شرکت ها و نهادهای خصوصی و دولتی 

ماده5- همکار طرح پژوهشی 

بنیاد می تواند به منظور تسهیل امور اجرایی و همچنین کمک به تجاری سازی و بهره برداری مناسب از دستاوردهای طرح، از خدمات شخصیت های حقیقی واجد شرایط در زمینه های مختلف به عنوان همکار استفاده نماید. وظایف همکار عبارتست از:

الف ـ همکاری با کارگروه پژوهشی بنیاد در شناسایی و معرفی نیازهای جامعه 

ب ـ همکاری در اطلاع رسانی به پژوهشگران 

پ ـ تهیه گزارش از وضعیت و نتایج حاصل از پژوهش ها و ارائه آن به بنیاد 

ت ـ همکاری در برگزاری جلسات ارائه نهایی پژوهش ها 

ث ـ پیگیری برای تجاری سازی دستاوردهای پژوهش ها 

تبصره: دانش آموزان، دانشجویان و دانش آموختگان همکار در قالب انعقاد قرارداد با بنیاد همکاری خواهند داشت و بر اساس مفاد قرارداد، می توانند در یک یا چند زمینه با بنیاد همکاری داشته باشند. 

ماده 6-فرایند حمایت

1- پرداخت اعتبار پژوهش های مسأله محور از سوی بنیاد بر اساس مفاد  این آیین نامه صورت می پذیرد. 

2- سقف هزینه های پژوهش مشتمل بر هزینه های مصرفی، تجهیزات، خدماتی و موارد مشابه (به جز حق الزحمه استاد راهنما)، از سوی هیأت مدیره بنیاد تعیین می شود. 

3-پس از ارائه صورت حساب هزینه کرد به همراه گزارش عملکرد و مدارک مثبته مالی از سوی پژوهشگر به کارگروه پژوهشی وتأیید هیأت مدیره بیناد، مبلغ صورت حساب به پژوهشگر پرداخت می شود. 

4- حق الزحمه مشاوره استاد راهنما که به عنوان مربی در پژوهش ها ایفای نقش می کنند، بر اساس مفاد قرارداد منعقد شده میان آنها و بنیاد پرداخت می شود. 

ماده7- فرایند اجرای طرح

فرایند اجرای طرح، به شرح زیر صورت می پذیرد:

1-کارگروه پژوهشی با کمک سایر نهادهای مرتبط، مسایل جامعه را شناسایی  و گزارش آن را به هیأت مدیره بنیاد ارائه می کند. هیأت مدیره بنیاد، مسایل منتخب را طی فراخوانی منتشر می کند.

2-کارگروه پژوهشی، افراد مورد نیاز برای همکاری با بنیاد را به عنوان «پژوهشگر» با توجه به سوابق و توانایی های آنان، به هیأت مدیره بنیاد پیشنهاد می دهد. 

3- هیأت مدیره بنیاد، از میان افراد پیشنهاد شده، پژوهشگر را انتخاب و معرفی می کند. 

4-کارگروه پژوهشی متناسب با اهداف طرح،  استاد راهنما را با همفکری سایر نهادها و مؤسسات مرتبط با موضوع طرح، شناسایی و به هیأت مدیره بنیاد پیشنهاد می کند. 

5- هیأت مدیره بنیاد، استاد راهنما منتخب را متناسب با منابع مالی بنیاد تعیین می کند. 

تبصره: حضور مجدد استاد در طرح های پژوهشی بنیاد منوط به نتایج ارزیابی عملکرد ایشان در دوره های قبلی می باشد. 

6ـ کارگروه پژوهشی بنیاد در حوزه های مختلف، پیشنهاده ها را برای مسأله های منتخب دریافت و به هیأت مدیره بنیاد اعلام می کند. 

7ـ پژوهشگران برای حل مسایل مورد تصویب هیأت مدیره و بر اساس دسته بندی زیر، پیشنهادهای خود را به کارگروه پژوهشی بنیاد ارائه می کنند: 

الف: دسته اول: پیشنهاد برای مسائل مورد تأیید و معرفی شده از سوی هیأت مدیره بنیاد. این دسته از پیشنهادها باید به تأیید کارگروه پژوهشی بنیاد برسد. هر پژوهشگر می تواند حداکثر سه پیشنهاد در این دسته ارائه نماید. 

ب ـ دسته دوم: پیشنهادهایی که در آن حوزه ها، پژوهشگر مسائل و پیشنهاده مد نظر خود را برای حل مسائل مطرح می کند. هر پژوهشگرمی تواند یک پیشنهاد در این دسته ارائه نماید. 

تبصره1- در قرارداد منعقد شده میان بنیاد و پژوهشگر، شرایط استثنا برای انصراف پژوهشگر از ادامه فعالیت، درج می شود.

8ـ موارد زیر نیز باید در تدوین پیشنهاده ها در نظر گرفته شوند:

8ـ1ـ در افزایش توانمندی های پژوهشگران موثر باشد.

8ـ2ـ مسأله محور باشد.

8ـ3ـ شفافیت کافی برای هیأت مدیره و کارگروه پژوهشی بنیاد داشته باشد.

8ـ4ـ هر پژوهشگر به طور متوسط 15 ساعت در هفته تعهد کاری برای اجرای طرح داشته باشد.

8ـ5ـ قابلیت پیگیری و ثمردهی طی نه ماه را داشته باشد.

تبصره1- ضروری است ضمن جامع بودن اطلاعات مندرج در پیشنهاده، اطلاعات محرمانه از سوی استاد راهنما منتشر نشود.

تبصره2- با توجه به بررسی مفاد پیشنهاده ها از سوی پژوهشگران، توصیه می شود برای ارائه هرچه بهتر و شفاف هدف، از عناصر جذاب استفاده گردد.

9ـ پس از وصول پیشنهاده ها، کارگروه پژوهشی بنیاد با بهره مندی از نظرات داوران تخصصی در هر حوزه، حداکثر یک پیشنهاده از هر پژوهشگر را با توجه به سیاست ها، امکانات و منابع مالی بنیاد انتخاب می کند.

11ـ افراد متقاضی همکاری درخواست خود را برای همکاری در طرح پژوهشی به بنیاد ارائه می کنند. هر همکار می تواند حداکثر دو طرح پژوهشی را با قید اولویت، درخواست کند.

12ـ بنیاد در صورت لزوم اطلاعات طرح پژوهشی های منتخب و دانشجویان همکار در هر طرح پژوهشی (با ذکر اولویت های وی) را به منظور انجام پژوهش به استاد راهنما ارسال می کند.

13ـ استاد راهنما در بازه زمانی معین و براساس سوابق همکاران معرفی شده و مصاحبه با آنان، همکاران منتخب را با ذکر اولویت برای تشکیل پژوهش، به کارگروه پژوهشی بنیاد اعلام می کند. در این مرحله توجه به نکات زیر ضروری است:

تبصره1- حداقل یک نفر برای ارتباط اداری با بنیاد ونظارت طرح پژوهشی در نظر گرفته شود.

تبصره2- چنانچه در زمان اجرای طرح پژوهشی، نیاز به جذب نیروی انسانی باشد، با پیشنهاد استاد راهنما و تأیید کارگروه پژوهشی بنیاد، امکان بررسی موضوع و تصمیم گیری نهایی از سوی کارگروه برای جذب حداکثر یک نفر پژوهشگر دیگر واجد شرایط وجود دارد.

تبصره2- چنانچه هنگام اجرای طرح، همکاران از حضور و فعالیت در پژوهش انصراف دهد، استاد راهنما می تواند در صورت نیاز، فرد دیگری را از فهرست همکاران متقاضی انتخاب کند.

14ـ کارگروه بنیاد براساس اولویت های استادان راهنما و پژوهشگران، فهرست طرح های پژوهشی های منتخب، پژوهشگران منتخب و استادان راهنما را تهیه و به هیأت مدیره اعلام می نماید.

تبصره- هر پژوهشگر صرفاً در یکی از طرح پژوهشی های می تواند فعالیت کند.

15ـ پژوهش های تشکیل شده براساس جدول زیر، از حمایت های بنیاد برخوردار می شوند:

16ـ بنیاد برای هدایت طرح پژوهشی تأیید شده از سوی کارگروه پژوهشی بنیاد با استاد راهنما قرارداد منعقد می کند.

17ـ پس از اعلام نتیجه نهایی، استاد راهنما برای تعیین زمان و مکان جلسه های منظم خود با پژوهشگر اقدام می کند.

18ـ پژوهشگر و استاد راهنما مؤظف است قبل از اجرای طرح پژوهشی، نقشه راه و زمان بندی اجرای طرح پژوهشی را به کارگروه پژوهشی اعلام کند.

19ـ استاد راهنما با همکاری پژوهشگربرای تدوین صورت جلسه ها، تعیین وظایف آتی افراد، درج گزارش فعالیت گذشته آنها و مستندسازی آن اقدام می کند. توصیه می شود این گزارش ها به صورت هفتگی در قالب تعیین شده ارایه شود.

20ـ شرح وظایف پژوهشگر وهمکاران پژوهشی برای رسیدن به اهداف پژوهش، از سوی استاد راهنما تعیین می شود. تعهدات کلی پژوهشگر به شرح زیر است:

الف- هر پژوهشگرمورد تأیید کارگروه با توجه به نظر استاد راهنما، به طور میانگین تا بیست ساعت در هفته متعهد به همکاری با پژوهش است.

ب- پژوهشگر در جلسه های منظمی که برای اجرای طرح پژوهشی تشکیل می شود، شرکت می کند و ضمن ارائه گزارش عملکرد خود، نظریات خود را با دیگران به اشتراک می گذارد.

پ- در صورتی که پس از پذیرش نهایی پیشنهاده، پژوهشگرمورد تأیید بخواهد از پژوهش خارج شود، ضروری است موضوع را از یک ماه قبل به استاد راهنما اطلاع دهد. در غیر این صورت، این پژوهشگر از سایر حمایت های خود در بنیاد محروم می گردد.

ت- پژوهشگر باید پیش از آغاز همکاری با پژوهش، نحوه حضور و همکاری خود را به اطلاع کارگروه پژوهشی برسانند.

21ـ در ابتدای شروع به کار طرح (جلسه افتتاحیه) و در طول اجرای (هر سه ماه یکبار)، جلسه هایی میان کارگروه پژوهشی و پژوهشگر برگزار می شود تا در مورد پیشرفت کار و شرایط پژوهش ها هم فکری شود. حضور استادان راهنما در این جلسه ها الزامی است. استاد راهنما پیش از حضور در جلسات، گزارشی مکتوب شامل پیشرفت پژوهش و برنامه پیش روی آن ارائه می نمایند. جلسه سه ماهه سوم، با حضور داوران تخصصی و سرمایه گذاران خارج از بنیاد برگزار خواهد شد.

22ـ استاد راهنما مؤظف است کمیت و کیفیت فعالیت پژوهشگر را به صورت ماهیانه اعلام کند.

23- امتیاز مربوط به هر یک از همکاران جهت استفاده از تسهیلات بنیاد، براساس عملکرد و میزان مشارکت آنان در طرح پژوهشی با پیشنهاد استاد راهنما و تأیید هیأت مدیره بنیاد تعیین می شود.

تبصره: در صورت امکان فضاهای کاری مشترک برای استفاده پژوهش ها از سوی بنیاد تأمین و در اختیار استاد راهنما قرار داده می شود.

ماده8- مسئولیت حسن اجرا و نظارت بر روند اجرای این آئین نامه به عهده کارگروه نوآوری و فناوری بنیاد است.